Αναρωτιέμαι αν η σερβίδα μάνα της όλης υπόθεσης, όταν θρηνούσε, σκεφτόταν Ιστορίες και Ηρωισμούς και Μάρτυρες και Ορθοδοξίες και Πατριαρχεία και DNA και ποιοι είναι αδέρφια της και ποιοι εχθροί της και αρχετυπικά δίπολα και τι θα κάνει η σερβική ψυχή τον 21ο αιώνα άλλα τέτοια Υψηλά Πράγματα.

Ακόμα και αν τα σκεφτόταν αυτά ένα δευτερόλεπτο πριν μάθει ότι το παιδί της σκοτώθηκε, νομίζω πως όταν έμαθε τα νέα, αν ήταν έστω και λίγο άνθρωπος, άλλα πράγματα θα σκεφτηκε. Ας πούμε Έρωτα, Πόνους Γέννας, Το Πρώτο του Γελάκι, “Μαμά φοβάμαι το σκοτάδι”, “εγώ όταν μεγαλώσω θα γίνω…”, “τότε που τον μάλωσα…”.

Απλά, καθημερινά, ταπεινά πράγματα. Όχι Υψηλές Έννοιες.

Στη μαγική σκέψη, πιο ψηλά απ’ όλα βρίσκεται ο Ουρανός.

Στον πραγματικό κόσμο, πιο ψηλά απ’ όλα βρίσκεται η Επιφάνεια.

Μαζί με τα σκατά και τους φελλούς, ας μου επιτραπεί να προσθέσω.

Και είναι ανθρώπινο να το ξεχνάμε. Με τη έννοια πως πρόκειται για τη default συμπεριφορά ακόμα και του έσχατου βλακέντιου. Χρειάζεται κόπος για να μην το ξεχάσεις.

O Lao Tzu, έγραψε:

Κοίτα, δε μπορείς να το δεις - είναι πέρα από τη μορφή
Άκου, δε μπορείς να το ακούσεις - είναι πέρα από τον ήχο
Άδραξε, δε μπορείς να το πιάσεις - είναι απροσπέλαστο
Αυτά τα τρία δεν ορίζονται, αλλά είναι ένα.
…
Το να γνωρίζεις την αρχή των πραγμάτων, είναι η ουσία του Τάο

και αυτό θα έλεγε κανείς ότι τοποθετεί τα Υψηλά Πράγματα στη θέση της Ναυαρχίδας της Σοφίας.

Έγραψε όμως και:

Γιατί πεινάνε οι άνθρωποι;
Γιατί οι άρχοντες τρώνε τα λεφτά των φόρων
Γι’ αυτό πεινάνε οι άνθρωποι

Γιατί επαναστατούν οι άνθρωποι;
Γιατί οι άρχοντες παρεμβαίνουν υπέρ το δέον
Γι’ αυτό επαναστατούν οι άνθρωποι

Γιατί οι άνθρωποι δεν παίρνουν το θάνατο στα σοβαρά;
Γιατί οι άρχοντες απαιτούν πάρα πολλά από τη ζωή
Γι’ αυτό οι άνθρωποι δεν παίρνουν τη ζωή στα σοβαρά

Όντας κανείς αναγκασμένος να υπομείνει τη ζωή, μαθαίνει να μην την κοστολογεί ακριβά.

Διότι “σοφός” δε σημαίνει αναγκαστικά “στην κοσμάρα του“. Ίσα-ίσα.

Ή, όπως είπε και κάποιος που βάζει κάτω εκατό Ράνσιμαν, χίλιους Ζουράρηδες και εκατό χιλιάδες Χριστόδουλους …

(δείτε και αυτό)

Ποστάρα.

Όντως, είναι “ένας θρίαμβος για το ελεύθερο λογισμικό“. Τ-Ε-Λ-Ε-Ι-Ο.
Αν το Kubuntu είναι εξίσου τέλειο, my SuSE days are over.

(συνέχεια από το προηγούμενο) Και καταλήγει θριαμβικά, ο ανώνυμος εθναμύντωρ:

“Νεώτερο τεχνητό κατασκεύασμα” λοιπόν το Ελληνικόν Έθνος, η’ αιώνιος, πάντοτε ζωντανός και ακμαίος, οργανισμός, φορεύς αξιών και δημιουργός πολιτισμού;

Άκου εδώ: κανένας δεν αρνήθηκε ότι εθνολογικά υπάρχει μια συνέχεια (ΣΥΝΕΧΕΙΑ. Όχι ΣΤΑΤΙΚΟΤΗΤΑ) σε ό,τι αφορά την ιστορία αυτής της χώρας, όπως άλλωστε όλων των χωρών του κόσμου σε διάφορους βαθμούς. Μόνο οι εμφορούμενοι από εθνικιστική ιδεολογία είχαν ιστορικά την τάση να απορρίπτουν καθ’ ολοκληρίαν τους διαφορετικούς και να επιδιώκουν είτε την εξολόθρευση είτε την ισοπεδωτική ενσωμάτωσή τους, και αυτή η ιδεολογία δεν είναι ούτε ιδιαίτερα παλιά ούτε παγκόσμια. Ναι λοιπόν, η ταυτότητά μου έχει στοιχεία των αρχαίων Ελλήνων (άλλα λίγο-πολύ κληρονομημένα -όπως η γλώσσα- και άλλα αντιδανεισμένα -όπως ο ορθολογισμός) και των αλεξανδρινών Ελλήνων και των Ελλήνων/Ρωμαίων πολιτών και των Μεσαιωνικών Ελλήνων και πάει λέγοντας. Πόσο ηλίθιος θα ήμουν αν το αρνιόμουν αυτό;

Το πόσο επιφανειακή είναι όμως η αντίληψή σου για το θέμα της ταυτότητας είναι προφανές από τις παραπομπές που έχεις σταχυολογήσει για την -ο Θεός να την κάνει αλλά τέλος πάντων- τεκμηρίωσή της συνέχειάς της.
Στην υποθετική περίπτωση που θα ήθελες να τεκμηριώσεις την εθνοτική συνέχεια του Ελληνισμού (δηλαδή το προφανές), θα υπήρχαν χιλιάδες παραδείγματα διαθέσιμα. Η ζωντανή γλώσσα του λαού μας (την οποία περιφρονείς με την ψευτοκαθαρεύουσά σου), τα φαγητά μας, ο τρόπος ζωής και οι παραστάσεις που διαμορφώνονται από το κλίμα και το περιβάλλον της χώρας, ακόμα και το απλό γεγονός ότι για να πούμε “όχι” κουνάμε το κεφάλι μας προς τα πάνω, μόνοι εμείς, μερικοί Ιταλοί της Magna Grecia, μερικοί Τούρκοι της Ιωνίας, μερικοί Βαλκάνιοι γύρω μας και μερικοί Ομηρικοί ήρωες.
Εσύ όμως δε θες να τεκμηριώσεις αυτό. Δε σ’ ενδιαφέρει το ποιοι ήμαστε και για την ακρίβεια το περιφρονείς, στο βαθμό που δεν περιλαμβάνει ηρωικά κατορθώματα. Θες να τεκμηριώσεις λοιπόν τη συνέχεια της εθνικιστικής ιδέας, γι’ αυτό και έχεις επιλέξει παραπομπές σε στιγματισμό για προδοσία, σε κόμπλεξ ανωτερότητας, σε εχθρική αντιμετώπιση των διαφορετικών, κοντολογίς στην ιδέα μιας Ελλάδας-φρουρίου που πολιορκείται τα τελευταία 3000 χρόνια και όσοι είναι μέσα και δεν είναι προδότες, είτε υπερασπίζονται το φρούριο είτε τραβάνε μαλακία στη σκέψη του πόσο γαμάτο είναι αυτό το φρούριο και πόσο ελεεινοί είναι οι απέξω.
Και όποιος το αρνείται αυτό το πράγμα αρνείται την ταυτότητά του και είναι κάτι ανάμεσα σε τραβέλι και ψυχασθενή, μας λέει ο φίλος σου.
Κρατάτε από 3000 χρόνια ιστορίας και 1.000.000.000.000ΤΒ πραγματικότητας 5-10 σκηνικά που συμφωνούν με τις μαλακισμένες αντιλήψεις σας, και αυτό το πράγμα έχετε το θράσος αντί για καρικατούρα να το λέτε ταυτότητα. Όση σχέση έχει το να επιδιώκεις να γράφει “ΧΟ” η ταυτότητά σου με το να αντιλαμβάνεσαι τον εσωτερικό σου κόσμο σαν μέρος μιας εν αγάπη κοινωνίας και να μοχθείς καθημερινά για τη σωτηρία της ψυχής σου και των άλλων, άλλη τόση σχέση έχει ο με μυθιστορηματικούς όρους βιωνόμενος αντιδραστικός ρομαντισμός σας με την πραγματική εθνική ταυτότητα κάποιου.
Ακόμα και εσάς των ίδιων.

Παρ’ όλο που με κουράζει πολύ το θέμα, αισθάνομαι την ανάγκη να κάνω ένα ποστ ακόμα. Βασικά θέλω να αγιάσω και δε μ’ αφήνουνε. Επειδή είναι μεγάλο, το σπάω σε δύο μέρη.

Κατά την πάροδο των χιλιετιών, η εθνική συνείδηση άλλοτε εντεινόταν (κυρίως σε περιόδους όπου το Έθνος εβρίσκετο εν κινδύνω)και άλλοτε ατονούσε, χωρίς όμως να παύσει ποτέ να υφίσταται.

Έτσι, επί Περσικών Πολέμων, οι Αθηναίοι λέγουν προς τους Λακεδαιμονίους (Ηροδότου “Ιστορίαι”, βιβλ. 8, 144, 14-17): “αύτις δε το Ελληνικόν, εόν όμαιμόν τε και ομόγλωσσον και θεών ιδρύματά τε κοινά και θυσίαι ήθεά τε ομότροπα, των προδότας γενέσθαι Αθηναίους ουκ αν ευ έχοι.”

Βέβαια μια και πιάσαμε τον Ηρόδοτο λίγο πιο πριν (και συγκεκριμένα στο 8.142) οι Σπαρτιάτες έχουν πει κι αυτοί στους Αθηναίους 2-3 πραγματάκια πάνω σε αυτό το Ελληνικόν και συγκεκριμένα ότι δεν έχει κανένα δικαίωμα να έχει άποψη πάνω σε αυτό ένας Μακεδόνας σαν τον Αλέξανδρο…

μηδὲ ὑμέας ̓Αλέξανδρος ὁ Μακεδὼν ἀναγνώσῃ, λεήνας* τὸν Μαρδονίου λόγον. τούτῳ μὲν γὰρ ταυ̂τα ποιητέα ἐστί: τύραννος γὰρ ἐὼν τυράννῳ* συγκατεργάζεται*: ὑμι̂ν δὲ οὐ ποιητέα, εἴ περ εὐ̂ τυγχάνετε φρονέοντες, ἐπισταμένοισι ὡς βαρβάροισι ἐστὶ οὔτε πιστὸν οὔτε ἀληθὲς οὐδέν*.

Η συνειδητοποίηση αυτή του Ελληνικού “τρόπου”, οι αξίες και τα ήθη, οδηγούν σε τέτοια άνθηση της Παιδείας, ώστε ο Ισοκράτης να θεωρήσει την Παιδεία αυτή ως το μέγα κριτήριο της Ελληνικότητος (”Πανηγυρικός”, 50): “Τοσούτον δ’ απολέλοιπεν η πόλις ημών περί το φρονείν και λέγειν τους άλλους ανθρώπους, ώσθ’ οι ταύτης μαθηταί των άλλων διδάσκαλοι γεγόνασι και το των Ελλήνων όνομα πεποίηκε μηκέτι του γένους αλλά της διανοίας δοκείν είναι, και μάλλον Έλληνας καλείσθαι τους της παιδεύσεως της ημετέρας ή τους της κοινής φύσεως μετέχοντας.”

Ε ότι θα έβλεπα εθνικιστή να επικαλείται το “της παιδεύσεως της ημετέρας”… Τελικά άβυσσος η ψυχή του ανθρώπου.

Φθάνουμε στον Ευσέβιο, επίσκοπο Καισαρείας (επί Μεγάλου Κωνσταντίνου)

Δηλαδή 600 χρόνια (και περίπου 1000 συγκρούσεις μεταξύ ανταγωνιστικών κρατών που περιελάμβαναν Έλληνες) μετά…

ο οποίος γράφει (”Ευαγγελική Προπαρασκευή”, βιβλ. 8, κεφ. 14, παραγρ. 66, στιχ. 6-8): “Μόνη γαρ η Ελλάς αψευδώς ανθρωπογονεί, “φυτόν ουράνιον” και βλάστημα θείον ηκριβωμένον, λογισμόν αποτίκτουσα οικειούμενον επιστήμηι.”

Ο Ελληνικός αυτός Πολιτισμός, όπως έχει εξελιχθεί, εκφράζοντας πάντοτε τις αιώνιες Ελληνικές Αξίες, είναι το βασικό συστατικό της συνείδησης και ιδεολογίας της Αυτοκρατορίας.

Αιώνιες Ελληνικές Αξίες η χριστιανική θρησκεία και η πίστη στον Αυτοκράτορα; ΘΑ ‘ΘΕΛΕΣ.

Της οποίας ο λαός είναι ο “περιούσιος”.

Αυτό ισχύει μόλις από τον 11ο αιώνα και μετά.

Συνιστά ο λαός της Αυτοκρατορίας, βάσει αυτής της ιδεολογίας, ένα έθνος;

Όχι. Συνιστά απλά μία εθνότητα. Της οποίας τη -σε γενικές γραμμές- συνέχεια, κανένας δεν αρνείται, by the way.

Δεν παύει μάλλον η Αυτοκρατορία να είναι πολυεθνική, με περιούσιον όμως εν αυτή έθνος το Ελληνικό και τον πολιτισμό του κυρίαρχο.

Ε ναι, το λύσαμε αυτό στηρίζοντάς το σε 1 πράγμα που έγραψε κάποιος το 330.

Και πολύ γρήγορα

…συγκεκριμένα μετά από 800 χρόνια και αφού αυτονομηθούν ή χαθούν όλες οι τριγύρω εθνότητες…

η Αυτοκρατορία ταυτίζεται απολύτως με το Ελληνικό Έθνος, ενώ και η συναίσθηση της καταγωγής γίνεται πια απόλυτα ξεκάθαρη και έντονη.

Το “απόλυτα” είναι πολύ απόλυτη λέξη.

Η συνειδητοποίηση αυτή του Ελληνισμού έχει τις βάσεις της αρκετούς αιώνες πριν τον… 18ο αι. Γίνεται ιδιαίτερα έντονη μετά την σύγκρουση με τους Φράγκους και Λατίνους (867, επί Φωτίου του Μεγάλου, το πρώτο σχίσμα, 1204, επί Μιχαήλ Κηρουλαρίου, το οριστικό) και ακόμα περισσότερο τη φραγκική κατάκτηση (1204). Ο Charles Diehl γράφει: “Σ’ αυτή την πόλη (Κων/πολη), η οποία επί τόσο μακρό διάστημα είχε υποστηρίξει ότι είναι κληρονόμος της ρωμαϊκής παραδόσεως, είναι σημαντικό να σημειώσει κανείς την καταπληκτική αναβίωση της μνήμης του ελληνικού παρελθόντος και να παρατηρήσει τη γένεση ενός ελληνικού πατριωτισμού, ο οποίος είναι έκφραση μιας από τις ιδέες που οδήγησαν στην ανασύσταση της νέας Ελλάδος το 19ο αι.” Και οι Φράγκοι, όπως μας λέει ο στιχουργός του “Χρονικού του Μορέως”, γνώριζαν ότι οι Βυζαντινοί “από τη Ρώμη απήρασιν το όνομα των Ρωμαίων” αλλά “Έλληνες είχαν το όνομα, ούτως τους ωνομάζαν.”

Παρατηρήστε ότι όλα αυτά υποτίθεται πως τεκμηριώνουν το ότι “πολύ γρήγορα”. Παρεμπιπτόντως το πρώτο σχίσμα έγινε αν δεν κάνω λάθος για πολύ πιο ταπεινούς λόγους.

Ήδη τον 11ο αι. η Άννα Κομνηνή (”Αλεξιάς”) χρησιμοποιεί το όνομα “Έλληνες” ως εθνικό προσδιορισμό του λαού της Αυτοκρατορίας.

Και ο Μ. Ψελλός ως θρησκευτικό προσδιορισμό του λαού της ΚΙΝΑΣ.

Και την ίδια περίπου εποχή, κατά τον Runciman, οι αυτοκράτορες αρχίζουν να αποκαλούνται και “Βασιλείς των Ελλήνων”.

Το “την ίδια περίπου εποχή” αναφέρεται στα ελληνικά βασίλεια (Νίκαια, Μυστράς, Ήπειρος) που υπήρξαν κατά τη Φραγκοκρατία.

Ο Νικήτας Χωνιάτης (”Ιστορία”) τον 12ο αι. χαρακτηρίζει τους δυτικούς “σκοτεινές φυλές που ανάμεσά τους δεν καταφεύγει ούτε η χάρις ούτε η μούσα”, οι οποίες φυλές μόνο από την Κωνσταντινούπολη παίρνουν φως.

Καλά, αν συνέχεια του έθνους θεωρείται η μεγάλη ιδέα που έχουν οι κάτοικοι αυτής της χώρας για τον εαυτό τους, μια χαρά επιχείρημα είναι αυτό. Για τους σκοπούς της συζήτησης, παρατηρώ ότι ο Νικήτας Χωνιάτης δεν πολυλέει τίποτα για Ελληνικές Αξίες.

Ο Αυτοκράτωρ της Νικαίας Ιωάννης Δούκας Βατάτζης γράφει προς τον πάπα Γρηγόριο Θ’ περί της σοφίας η οποία “εν τω γένει των Ελλήνων ημών βασιλεύει”. Υποστηρίζει ότι η μεταφορά της κληρονομιάς του Μεγάλου Κωνσταντίνου είναι εθνική “εις το ημέτερον γένος” (και δεν ανήκει επομένως στον Λατίνο, πλέον, αυτοκράτορα της Κωνσταντινουπόλεως).

Καμία αντίρρηση για το Βατατζή, όμως αν δεν κάνω λάθος έχει λόγους να μην είναι τρομερά αντικειμενικός ως προς το σε ποιον ανήκει η κληρονομιά του Μ. Κωνσταντίνου.

Ο υιός του Βατάτζη Θεόδωρος Β’ Λάσκαρις προβάλλει το όνομα των Ελλήνων με πραγματικό εθνικιστικό ζήλο (”Χριστιανική Θεολογια”, 7): Δεν τονίζει απλώς ότι “απασών γλωσσών το ελληνικόν υπέρκειται γένος”, αλλά και ότι “Πάσα τοίνυν φιλοσοφία και γνώσις Ελλήνων εύρεμα… Συδε, ω Ιταλέ, τίνος ένεκεν εγκαυχά;”. Και ο Γεώργιος Γεμιστός - Πλήθων (15ος αι.): “Έλληνες γαρ το γένος εσμέν, ως η ημετέρα γλώσσα και παιδεία μαρτυρεί.” Ιδού η “νέα” (ή μάλλον παντοτινή) εθνική συνείδηση του Ελληνισμού.

Καμία αντίρρηση και για το γιο του Βατατζή. Εδώ όντως έχουμε έναν πρώιμο σωβινισμό (και όχι εθνικισμό). Να τον χαίρεστε.

Επί Επαναστάσεως …

Ακολουθούν περίπου 1000 λέξεις που στηρίζονται σε πηγές και γεγονότα μετά τον 18ο αιώνα

και στον οποίο θα κάνω αργότερα (*) link, μάλλον είχε δίκιο. Είναι σαν να έχει πέσει το μισό Internet. Τελικά όταν το παρακάνεις με τη Javascript αυτά παθαίνεις.

update: (*) δηλαδή τώρα.

• Οι σημερινές διεθνείς σχέσεις είναι σκέτο πικ-νικ μπροστά στις διεθνείς σχέσεις των δυνάμεων της Ανατολής (Χάττι, Ασσυρία, Αίγυπτος κλπ) κατά τη 2η προχριστιανική χιλιετία. Τα άτομα επικοινωνούσαν μόνο με πόλεμο μέχρις εσχάτων ή διπλωματικό γάμο.
• Τελικά η απαισιοδοξία είναι μια μαλακία.

optimistic in a subzero kinda way

(Δ. Κούρτοβικ, Νεφέλη 2005)

Το βιβλίο αποτελείται από άρθρα που γράφτηκαν για τα ΝΕΑ, οπότε πιθανόν να τα έχετε διαβάσει όλα όσοι παίρνετε ΝΕΑ. Πάντως είναι πολύ καλό. Η κεντρική ιδέα (ή μάλλον μία από τις κεντρικές ιδέες) είναι ότι πιστεύουμε (Εμείς = οι Έλληνες) υπερβολικά πολλές μαλακίες για τους εαυτούς μας (άλας της γης και τα λοιπά) ενώ η αντικειμενική κατάσταση, ιδιαίτερα από το ‘74 και μετά μας διαψεύδει κατηγορηματικά. Η πραγματικότητα είναι ότι είμαστε απολύτως κανονικός λαός και ούτε καν ιδιαίτερα επιτυχημένοι σε αυτό, μια και συνεχώς κυνηγάμε την ονείρωξη του Πώς το Κάνουν οι Έλληνες(ΤΜ), σε όλα τα επίπεδα (ο ΔΚ ασχολείται βέβαια κυρίως με την πολιτική και τη διανόηση).

Η ελληνικότητα κάποιου δε θεωρείται δεδομένη, αλλά συνάγεται από την τυφλή υπακοή σε παντελώς μαλακισμένα στερεότυπα: οι Έλληνες συγγραφείς πρέπει να ασχολούνται με τον Εμφύλιο, τη Μικρασιατική Καταστροφή, την παράδοσή μας κλπ. Οι Έλληνες πολιτικοί πρέπει πριν πάρουν μια απόφαση να σκέφτονται πώς θα αντιδρούσε ο Κολοκοτρώνης ή ο Μεγαλέξανδρος ή ο Λεωνίδας με τους Τριακόσιους. Τα σωστά ελληνικά, το ελληνικώς ζην, το ένα το άλλο. Τελικά καταλήγουμε ένα τεράστιο cargo cult (αυτό είναι δικό μου συμπέρασμα) και επειδή όλες αυτές οι κοτσάνες είναι αδύνατο να εφαρμοστούν (σιγά μην επιστρέψουμε στη μεταβυζαντινή κοινοτική οργάνωση ή στις πόλεις-κράτη) τελικά δε γίνεται τίποτα. Ergo, συντηρητισμός (αυτό είναι ένα από τα συμπεράσματα του ΔΚ).

Πάντως δε λέει μόνο για αυτά το βιβλίο και ακόμα και αυτά τα λέει σαφώς πιο πολιτισμένα από άτομα σαν και του λόγου μου. Δείτε ένα από τα κείμενα που περιέχει και θα καταλάβετε.