Don’t Kiss The Frog

Κι εκεί που κατέβαινα από τη σκάλα αφού ξεσκόνισα κάτι αραχνιασμένους τόμους, αίφνης μου πιάνεται το καλσόν και μου ‘φυγε ο… πόντος.

θα σε παρακαλούσα να μην είσαι τόσο σκληρός με τους δύστυχους χιμπατζήδες

αυτοί τουλάχιστον δεν φταίνε σε τίποτα

Ο “αγαθός ορεσίβιος με το ακραιφνές ελληνικό φρόνημα” είναι μία ρομαντική εθνικιστική κατασκευή που αντέχει στο χρόνο και μεταστοιχειώνεται παίρνοντας πολλές μορφές. Εϊναι ένα από τα κλισέ που επαναλαμβάνονται, όπως π.χ. η μικροαστική κατασκευή για την αγαθή πόρνη. Η ιδέα της “κατασκευής” υπάρχει και στις δύο περιπτώσεις, επιτελούν όμως διαφορετικές λειτουγίες.
Το τραγικό, ρε J, είναι ότι αν κάνω αναφορά στον σλαβόφωνο “παθιάρη αγνό Βούλγαρο ορεσίβιο” της οθωμανικής Μακεδονίας τότε θα θεωρηθώ πολυπολιτισμό homunculus της κοκακόλας, νεοτάξ ΜΚΟ και δε συμμαζεύεται. Με λίγα λόγια ο κλασικός εθνικισμός όσο κι αν ταυτίζεται ως προς τους στόχους εναντίον της παγκοσμιοποίησης με ποικιλώνυμα αριστερά ρεύματα, ωστόσο παρά την επιφανειακή άρθρωση ενός εθνικο-αναρχικο-αντικαπιταλιστικο-νεορθόδοξου τουρλού-τουρλού στην ρίζα του είναι ο συνηθισμένος εθνικισμός: αντιδυτικός, ρατσιστικός, εναντίον του Άλλου, εναντίον της μειονότητας, εναντίον των ανθρωπίνων δικαιωμάτων (όταν δεν πρόκειται για τα ανθρώπινα δικαιώματα των ομοεθνών). Ο ίδιος λύκος με τρέντι ένδυμα.

Έχουν καταφέρει με άλλα λόγια μία “μαγική φόρμουλα”, μέσω της παράνοιας, να αντισταθούν στην αναπόφευκτη ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ με άλλους πολιτισμούς που φέρνει το διαδίκτυο, και ταυτόχρονα να αντισταθούν στο ξεπέρασμα των τοπικών προβλημάτων στενοκεφαλιάς και ρατσισμού.

Όταν σου είπα, j95, “ενδιαφέρουσα και ρηξικέλευθη άποψη” σαν απάντηση στην χαμηλή σου γνώμη για τη μουσική του Μίκη, συγκρίνοντάς την με τους Ιnfected Mushroom, καθόλου δεν πέρασε από το μυαλό μερικών ότι δεν είναι απαραίτητο να αρέσει ΣΗΜΕΡΑ σε άλλους, και ότι πράγματι οι Ιnfected Mushroom έχουν κάνει άλματα (όπως και άλλοι) σε άλλες κατευθύνσεις που _πλανητικά_ θεωρούνται εύλογα πολύ πιο ενδιαφέρουσες.

Η θέση μου είναι απλή. Αν δεν αρέσει ο Μίκης σε όσους ακούνε Ιnfected Mushroom, ΣΙΓΟΥΡΑ δεν φταίνε οι τελευταίοι (και όσοι τους προτιμούν απείρως περισσότερο από το Μίκη, όπως εσύ). Κάτι άλλο φταίει, που… πρέπει να φτιαχτεί.

Omadeon, δεν έχει κάποια σχέση η μουσική του Μίκη με την ιδεολογία, όπως και να το πάρεις. Η γεννησιουργός αιτία -ακόμη κι αν δεχόμασταν ότι το έργο του Μίκη είναι ιδεολογικά φορτισμένο- δεν έχει άμεση επαφή με το τελικό αποτέλεσμα. Πολλές φορές ούτε που διακρίνεται αν δεν το γνωρίζεις πρώτα. Και ο Μίκης επηρέασε την μουσική σκηνή, όσο λίγοι. Άδικα ή δίκαια, αυτό δεν έχει ιδιαίτερη θέση. Οι Infected Mushroom ούτε επηρέασαν με κάποιον φοβερό τρόπο την μουσική σκηνή -διεθνή ή εθνική τους- και ούτε πρόκειται μάλλον. Ούτε φυσικά καινοτόμησαν με οποιονδήποτε τρόπο.

Όσο για τον “αγαθό ορεσίβιο”, νομίζω ότι είναι ένας πολυστοχασμός. Δεν μου έρχεται στο μυαλό καμμιά ιδεολογική κατηγορία που να μην έχει τον σχετικό της -ή πανομοιότυπο- μύθο.

Και ο Μίκης επηρέασε την μουσική σκηνή, όσο λίγοι.

σιγά το Μπαχ, μη χέσω… Η ελληνοκεντρικότητά του ήταν και αυτό που τον καταδίκασε να σημαίνει πολύ λιγότερα για τους έξω απ’ ό,τι για τους μέσα. Κάτι σαν το Σαββόπουλο.

Όσο για τους Infected Mushroom, θα περιοριστώ να πω ότι για τη psytrance είναι ό,τι ο Bob Marley για τη ρέγκε (δηλαδή sui generis, που βρίσκεται 10 σκάλες πιο πάνω από το μέσο εκπρόσωπο του είδους και ακούγεται και από άτομα που δεν ακούνε το είδος) και ότι η ισραηλινή psytrance σκηνή ορίζεται σαν “Infected Mushroom και όσοι έχουν επηρεαστεί από IM (π.χ. Xerox)”. Το δε Converting Vegetarians CD2, είναι η ρήξη των IM με τη δική τους παράδοση (και δεν εννοώ βέβαια την ιουδαϊκή παράδοση αλλά την πολύ πιο πρόσφατη μουσική “παράδοση” του ντάπα ντούπα) και ταυτόχρονα ένα φιλοσοφικό και καλλιτεχνικό αριστούργημα (δε νομίζω ότι υπάρχει άτομο στην Ελλάδα, του Μίκη συμπεριλαμβανομένου, με την κλασική μουσική παιδεία των IM, και φυσικά βοηθάει -για το relevance της φιλοσοφίας τους- ότι είναι 25χρονοι με όνειρα και όχι 80χρονοι με αναμνήσεις).

Μα ο Μίκης δεν είναι σε δημιουργική ηλικία. Η πλειοψηφία των μουσικών έχει την ακμή της στα 20-35. Εκτός των άλλων ο Μίκης ΕΙΝΑΙ διεθνώς αναγνωρισμένος και έχει επηρεάσει διεθνές μουσικές σκηνές. Κι αυτό το λέω εγώ που μου αρέσουν ελαχιστότατα δείγματα της δουλειάς του. Ο Μίκης είχε ξεφύγει από τα στενά όρια της πατρίδας του. Η psytrance δεν είναι καμμιά καινοτομία στην μουσική έτσι κι αλλιώς. Η ρίζα της μας πάει στην ηλεκτρονική των 70’s. Ο εθνοκεντρισμός, δεν είναι απαραίτητα κακό πράγμα για έναν καλλιτέχνη. Πολύ Άγγλοι μουσικοί ήταν Αγγλοκεντρικοί και όμως ξέφυγαν, πολλοί Αμερικάνοι το ίδιο (Simon & Garfunkel f.i.).

H συμπαντική μουσική που αναδύεται τα τελευταία χρόνια, αν και δεν είναι πάντα καλή ούτε πάντα τέλεια, εκφράζει πλέον παγκόσμιες αξίες, παγκόσμια συναισθήματα, μέσω από διαδρομές που ενοποιούν παραδόσεις, πετώντας στα σκουπίδια οτιδήποτε σκάρτο, οτιδήποτε ακούγεται δύσκολα από άλλους λαούς παραμένοντας εθνοκεντρικό ή τοπικό. Η συνθετική ή διαλεκτική απάντηση σε εσάς, μπορεί να είναι ότι ΚΑΙ οι δύο έχετε δίκιο, και ότι η μουσική του Μίκη έχει την παγκόσμια αξία της, που μπορεί να βελτιωθεί αφάνταστα αν διασκευαστεί κατάλληλα. Η μουσική είναι περίπου σαν το Γενετικό Κώδικα, που είναι ίδιος σε όλους τους οργανισμούς (αν εξαιρέσουμε τις ενίοτε διαφορετικές μουσικές κλίμακες) και εμφανίζονται (όπως και στο Γενετικό Κώδικα) μεταλλάξεις, είτε θετικές είτε αρνητικές, περισσότερο ή λιγότερο πολύπλοκες δομές, κ.ο.κ.

Και όπως συμβαίνει στους βιολογικούς οργανισμούς, υπάρχουν μουσικές εξελικτικές διαδρομές που είναι καταδικασμένες να μείνουν στάσιμες και να μην εξελιχτούν περισσότερο, γιατί απλούστατα δεν μπορούν. Το πιο μεγάλο μέρος της (αυτο-αποκαλούμενης) “ελληνικής μουσικής” είναι τέτοιου είδους.
ΔΕΝ θα εξελιχτεί περισσότερο, και -αργά ή γρήγορα- θα σβήσει, όπως τα γονίδια των… Νεάντερνταλ. Εκείνο το κομμάτι της όμως που έχει κρυμμένες δυνατότητες να εξελιχτεί περισσότερο, αργά ή γρήγορα θα τις συναντήσει.

Παραδόξως, ο Μίκης είναι περισσότερο γνωστός και αγαπητός στην Ελλάδα για εκείνα τα τμήματα του έργου του που είναι εθνοκεντρικά και δύσκολο να εξελιχτούν περισσότερο. Η εμμονή του σε λαϊκές και βυζαντινές δομές είναι γνωστή, αλλά -κατά τη γνώμη μου- δεν αποτελεί το σημαντικότερο τμήμα του έργου του (ποσοτικά τεράστιου). Τα σημαντικότερα έργα του Μίκη είναι εκείνα που ο Νεοέλληνας σχεδόν αποστρέφεται, γιατί τα θεωρεί ύμνους ή σοβαρά επικά κομμάτια που ακούγονται μόνο σε διαδηλώσεις και επετείους. Αυτά όμως τα έργα, τα επικά, τα βασισμένα κυρίως σε δυτικές συγχορδίες ματζόρε, είναι εκείνα ακριβώς που επιδέχονται απίστευτες βελτιώσεις, χωρίς να περιορίζονται καθόλου σε στείρες διαδρομές όπως οι “λαϊκοί δρόμοι”, οι οποίοι καταδυνάστευσαν για μεγάλο διάστημα την ελληνική μουσική χωρίς καν να είναι… ελληνικοί (αφού είναι αραβο-περσικοί και τουρκικοί). Η ίδια η μουσική της Μέσης Ανατολής πάσχει εξελικτικά για παρόμοιους λόγους και δεν μπορεί να οδηγήσει εύκολα σε κάτι καλύτερο, λόγω των κλιμάκων της. Πολύ ελάχιστες φορές έχει μεταλλαχτεί επιτυχώς σε κάτι πιο πλανητικό, π.χ. το “Desert Rose” του Sting με τις υπέροχες ανατολίτικες αναπτύξεις του.

Τέλος, η μουσική είναι μία “γλώσσα προγραμματισμού των συναισθημάτων μας και του Εσωτερικού Κόσμου, που σαφέστατα είναι παγκόσμιος, δηλαδή ανεξάρτητος από τις τοπικές και εθνικές ενδυμασίες του. Ο Εσωτερικός Κόσμος δεν είναι ένα “φάντασμα μέσα σε κάθε μηχανή” αλλά αντικειμενικό γεγονός,ι πραγματικότητα εξίσου πραγματική με τον Εξωτερικό Κόσμο, με τον οποίο μονομερώς ασχολείται ο πολιτισμός μας, εκ των πραγμάτων όντας χυδαία-υλιστικός, προκαλώντας φανατικές ιδεαλιστικές “ψευτο-υπερβάσεις”. Το γεγονός αυτό είναι η αιτία της ενασχόλησης πολλών ανθρώπων είτε με θρησκείες είτε με… ναρκωτικά, και με άλλα τεχνάσματα που αποσκοπούν στην επανάκτηση της πραγματικότητας του Εσωτερικού Κόσμου. Η μουσική σήμερα, αν την αντιμετωπίσουμε σωστά (χωρίς ούτε ναρκωτικά ούτε και… ψυχο-ναρκωτικά) είναι πλέον απολύτως ικανή να μας “ανεβάσει” το πνεύμα σε πλανητικό επίπεδο, ή και συμπαντικό (αφού ο Εσωτερικός Κόσμος είναι “τοπολογικά ίδιος” ακόμη και σε… όντα που δεν γνωρίζουμε ή που υπάρχουν σε άλλους κόσμους). Εκείνο που διαφέρει δεν είναι ο “τόπος” αυτός αλλά οι διακρίσεις ή όρια γύρω από τον εαυτό του, τα οποία φτιάχνει ο Νους (ή καλύτερα, οι νόες). Ανακαλύπτοντας στους infected mushroom διαδρομές ήχων που ενεργοποιούν συμπαντικά συναισθήματα, κατανοούμε την ίδια “τοπολογία της πνευματικότητας” που υπάρχει ΚΑΙ σε ορισμένα επικά κομμάτια του Μίκη. Δεν είναι όμως πια “ένα το χελιδόνι” αλλά πολλά!

j95, έγραψες:

“[…] δε νομίζω ότι υπάρχει άτομο στην Ελλάδα, του Μίκη συμπεριλαμβανομένου, με την κλασική μουσική παιδεία των IM […]”

Διάβαζα με ενδιαφέρον το μήνυμά σου, μέχρι που έφτασα σε αυτό το σημείο. Εκεί ακριβώς, κατάλαβα πως απλά η αντιπάθειά σου για κάποιες Χ καταστάσεις, σε τυφλώνει. Αποτέλεσμα: δεν ξέρεις τι λες.

Κι εγώ κατάλαβα ότι δεν έχεις ακούσει το “Converting vegetarians CD2″ ή το “Birthday”.

Omadeon, πολύ ενδιαφέροντα όσα λες και συμφωνώ στα περισσότερα. Αλλά ενώ υπάρχουν όντως μουσικά σχήματα που δεν εξελίσσονται από την φύση τους, εκείνο το “η μουσική της Μέσης Ανατολής πάσχει εξελικτικά για παρόμοιους λόγους και δεν μπορεί να οδηγήσει εύκολα σε κάτι καλύτερο”, νομίζω ότι είναι λιγάκι απόλυτο. Με τις κλίμακες αυτές έχουν παίξει ουκ ολίγοι μουσικοί, επιτυγχάνοντας πολύ καλά αποτελέσματα. Η ίδια η μουσική, έπαψε να αναπτύσσεται γιατί και ο πολιτισμός τους νόθρεψε.

@Hell
όπως καταλαβαίνεις τα θέματα αυτά είναι ανοιχτά, όχι κλειστά. Πέρα από υποκειμενικούς παράγοντες, προσωπικά γούστα, κλπ. το πρόβλημα της μουσικής εξέλιξης καθορίζεται και από τις χρησιμοποιούμενες κλίμακες, καθώς και από τις δυνατότητες (και μη) διαφόρων ειδών πολυφωνίας. Π.χ. δεν είναι εύκολο να αναπτύξεις πολυφωνία με διαστήματα κάτω του ημιτονίου, κλπ.
Επίσης αναδύεται το ερώτημα του ΠΩΣ εννοείς τη μουσική εξέλιξη. Πολλοί λαΊκοί μουσικοί θεωρούν ότι η μουσική τους είναι όχι μόνο η καλύτερη αλλά και η μόνη που (δήθεν) εξελίσσεται. Ε, μάλλον κολλημένοι είναι…
(κι όταν φτύνουν σύσσωμη τη… μουσική του υπόλοιπου πλανήτη, είναι και βαθειά νυχτωμένοι).

Πάντως εξέλιξη για μένα είναι π.χ. το Desert Rose, γιατι συνδυάζει με πολύ επιτυχημένο τρόπο τόσο δυτικά όσο και ανατολίτικα στοιχεία και ακούγεται εξίσου καλά από μεγάλη γκάμα ακροατών. Εξέλιξη δεν είναι κάτι που απλώς συνεχίζει μια “παράδοση”.

Από τη στιγμή όμως π.χ. που γράφει κανείς ένα κομμάτι σε αραβική κλίμακα, οι κινήσεις του, όσο και πολύπλοκες ή επιτήδειες, περιορίζονται σε ένα μικρό χώρο αρμονιών που ταιριάζουν με αυτές τις κλίμακες. Η μόνη πιθανή “έξοδος” είναι προς συγχορδίες ματζόρε αλλά με πολύ ειδικούς τρόπους ή περάσματα που δεν είναι εύκολοι, ούτε ταιριάζούν εύκολα με τα υπόλοιπα. Ας αφήσουμε ότι μετά μπορεί και να ξεφύγει το κομμάτι τελείως και να γίνει εντελώς διαφορετικό. Ενδιαφέροντα πειράματα πάνω στο θέμα κάνανε και οι Τούρκοι ενορχηστρωτές εκείνης της νικήτριας πρόσφατου Γιουρο-βύζιον… Πάντως δύσκολα, τέτοια πειράματα.

Η δυτική κλίμακα είναι μάλλον υπερσύνολο των άλλων, και το να μην έχει διαστήματα κάτω του ημιτονίου κλπ διορθώνεται αν το θέλουμε, για τις προσωρινές ανάγκες κάποιου κομματιού. Αλλά οι λαϊκοί δρόμοι είναι στην πραγματικότητα δαιδαλώδη σοκάκια, μέσα σε μία απόλυτα “κλειστή γειτονιά”. (Εννοείται ότι δυσκολεύομαι και εγώ ο ίδιος να τα εκφράσω, γιατί είναι δύσκολα και υποκειμενικά, όλα αυτά τα θέματα). Ευχαριστώ τον τζαίη που με… ανέχεται να πολυλογώ ασυστόλως (και λίγο εκτός θέματος).

omadeon, κάτι έλεγες για τη μουσική της Μ. Ανατολής…

Μουσική εξέλιξη της λαϊκής ελληνικής και ανατολίτικης, μπορείς να βρεις στην Loreena McKennitt που την συνδυάζει με μια επίσης εξέλιξη της English και Celtic Folk, ή η Enya που δουλεύει πάνω στην εξέλιξη λατινικών και κέλτικων θεμάτων ή ο Mike Oldfield που επίσης δούλεψε στο παρελθόν English Folk (Argiers, In Dulci Jubilo, Fanny Planxty Power, Blue Peter, το υπέροχο Legend, Polka, Portsmouth, Punkadiddle, Sailor’s Hornpipe, το άλμπουμ “Voyager”, κ.α.) ή στην Καλλιόπη Βέττα σε τραγούδια όπως η ‘Τριανταφυλλιά” ή η εκδοχή της Γλυκερίας για το “Κάτω στης Μαργαρίτας τ’ Αλωνάκι”.

Υπέροχο το κομμάτι τζαίη. Το κατέβασα και δεν μετάνοιωσα. Πάντως δεν ειναι αμιγώς ανατολίτικο, έχει καταφέρει το “ακατόρθωτο’ του συνδυασμού με δυτικά στοιχεία. Μακάρι να τους φέρουμε στην Ελλάδα.

@hell
Κατά σύμπτωση… πολλά από τα ονόματα που είπες τα ανέφερα κι εγώ σε άλλη συζήτηση (άλλου μπλογκ). Βέβαια επέστρεψα στη συζήτησή σας 18 μέρες μετά.
Loreena, Enya, Oldfield, όλοι σε λίστα “τοπ αγαπημένων” μου. Μόνο την “εκδοχή της Γλυκερίας” δεν ήξερα (που είπες) και την αναζητώ.

[…] http://blog.dontkissthefrog.net/2007/04/23/homunculus-my-ass/ […]

[[[[στην πραγματικότητα το 99% του πληθυσμού στην προνεωτερική εποχή βρισκόταν ελάχιστες σκάλες πιο πάνω από έναν ψιλοέξυπνο χιμπατζή και ουδέποτε διανοούνταν να αμφισβητήσει ή να παρακούσει το οτιδήποτε γιατί δεν ήξερε καν ότι ο κόσμος μπορεί να είναι διαφορετικός.]]]]

Αν κάνω λάθος διόρθωσέ με, αλλά νομίζω ότι γενικεύεις τον χαρακτηρισμό του προνεωτερικού πληθυσμού βάσει των δικών σου αμέσων και λίγο μακρινότερων προγόνων και της δικής τους εξελικτικής πορείας, “j95″.

Morphic Fields and Ethnic Collective Consciousness (Rupert Sheldrake and Society)
http://omadeon.wordpress.com/2008/03/11/ethnic/
στη σημείωση 2, στο τέλος, ανασκευάζεται με άααλλο τρόπο το αρνητικό ιδεολόγημα του “homunculus”.

Για να μην κουράζεσαι, τζαίη, ιδού το
“# As an immediate consequence of these… wild speculations, the first thing that arises -inescapably- is that the emerging New Global Consciousness, can be a New Morphic Field, as the “Synthesis arising from an Antithesis to a Thesis” (the Antithesis being the downfall of nation-based collective identity today) and that it is thereby inherently incomprehensible by mechanistic ideologies that (on the one hand) successfully criticize e.g. narrow-minded nationalism but (on the other hand) fail completely to recognize the positive, deeper and wider dimensions of the Emerging New Global Consciousness: Far from a mere “market consumer consciousness” attributed to a mere “homunculus”, the Global sense of Collective Identity that might be emerging in our time can be the very first Conscious Unification of our Inner Worlds, as a Collective Consciousness of our Species (the whole Species as a Unified Whole of Individualities, for the very first time in Human History).
# “THINK GLOBALLY, ACT LOCALLY” -as they say! “