Don’t Kiss The Frog

Κάθε κοινωνία ορίζει τις αξίες της. Πράγματα και ιδέες που υποτίθεται ότι διέπουν τη λειτουργία της είτε ως στόχοι είτε ως οδηγοί. Π.χ. “πατρίς-θρησκεία-οικογένεια” ή “ελευθερία” ή “ποιότητα ζωής”. Ωραία ε;

Μόνο που η κοινωνία δεν είναι σκεπτόμενη οντότητα. Τουλάχιστον όχι σκεπτόμενη με τρόπο που θα αναγνώριζε ένας άνθρωπος.

Συνήθως λέγοντας “κοινωνία” εννοούμε “χώρα”, ή “πόλη”, ή “τον καλό τον κόσμο” ή κάποια άλλη διοικητική/ταξική σύμβαση. Εννοούμε δηλαδή μια εικόνα της κοινωνίας (με τη σημασία: συμβολική αναπαράσταση που συνεπάγεται μαμουθένιων διαστάσεων απώλεια πληροφορίας σε σχέση με το πρωτότυπο).

Η εικόνα της κοινωνίας περιορίζεται ως προς την ακρίβειά της από την εγγενή τάση για απλοποιήσεις των επιμέρους εγκεφάλων που τη “φιλοξενούν”, καθώς και από τα διάφορα κολλήματά τους.

Η πραγματική κοινωνία τώρα, αναδύεται από τις πράξεις και τις αλληλεπιδράσεις αυτών των εγκεφάλων και συνήθως (για την ακρίβεια: εξ ορισμού) είναι πολύ διαφορετική και σαφέστατα πιο πολύπλευρη από την εικόνα της.

Π.χ. για την εικόνα της κοινωνία μας είναι πολύ σημαντικά πράγματα όπως η Δημοκρατία, το Κράτος Δικαίου, τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, το παραδάκι, το Κυπριακό, το πίτσι-πίτσι και -ειδικά για την Ελλάδα- η καριέρα στο τραγούδι.

Αν δούμε όμως τα πράγματα με ένα λίγο πιο προσγειωμένο κριτήριο [π.χ. “τι επιλέγουν σε τελική ανάλυση να αφήσουν πίσω τους όλοι αυτοί για τα επόμενα 30-500+ χρόνια;”] τότε το πιο σημαντικό πράγμα για την κοινωνία μας φαίνεται πως είναι το τσιμέντο, τα κουτάκια αναψυκτικών και οι γόπες των τσιγάρων.

Με τεράστια διαφορά από σχεδόν οτιδήποτε άλλο.

Που σημαίνει ότι την τελευταία εβδομάδα τον ήπιανε περίπου 100.000 δέντρα για να πληροφορηθείτε πόσο κακό πράγμα είναι η καταστροφή των δασών. (και για να σας διαφημίσουν στεγαστικά δάνεια για τη βίλα σας στους πρότυπους οικισμούς)

Τετράδης, 1/4/2007, λάβρος κατά των Εκείνων που αποκοιμίζουν τον κοσμάκη:

Η Ελλάδα και η Τουρκία δεν έχουν ειρήνη. Εχουν έναν διαρκή, εν δυνάμει, πόλεμο. Είτε αρέσει είτε δεν αρέσει. Η Ελλάδα απελευθέρωσε εδάφη της με ελληνικούς πληθυσμούς, αποπειράθηκε να ελευθερώσει κι άλλα, και η Τουρκία προσπαθεί να τα πάρει πίσω και να διατηρήσει ό,τι κατέχει. Απλά μπακάλικα. Η ειρήνη γεννιέται όταν σταματάνε οι διεκδικήσεις, όχι όταν γράφουμε από χαζοχαρούμενες μέχρι ύποπτες ανιστόρητες ιστορίες.

Τετράδης, 15/4/2007 (δύο εβδομάδες μετά). Λάβρος κατά των Εκείνων που… ξυπνάνε τον κοσμάκη:

Οπως, κατά διαβολική σύμπτωση, ανακάλυψαν αβυσσαλέες διαφορές μεταξύ τους ινδουιστές και μουσουλμάνοι κατά τη βρετανική κατοχή στην Ινδία, Κύπριοι και Τουρκοκύπριοι κατά τη βρετανική κατοχή στην Κύπρο, προτεστάντες και καθολικοί κατά τη βρετανική κατοχή στην Ιρλανδία, μαύροι και λευκοί κατά τη βρετανική κατοχή στη Νότιο Αφρική. Κατά διαβολική σύμπτωση κυριολεκτικά.

Παρατηρήστε ότι οι Εκείνοι [*] είναι το μοναδιαίο στοιχείο αυτής της ιδιότυπης άλγεβρας: ό,τι κακό και να συμβαίνει σε Εμάς, ξεκινά από Εκείνους. Όπως στη Θεολογία, κάθε κακό πηγάζει από το Σατανά. Ακόμα κι αν πρόκειται για ένα κακό που πριν δυο εβδομάδες θεωρούσαμε καλό. Χθες ήταν καλό, άρα το προκαλούσαμε Εμείς και Εκείνοι το πολεμούσαν. Σήμερα είναι κακό, οπότε το προκαλούν Εκείνοι και το πολεμάμε Εμείς.

Μετά παραξενεύστε που ο Θεοδωράκης υποστήριξε την παπαδοκρατία. Μα ο Θεοδωράκης άνθησε στο ίδιο σύστημα σκέψης που ανθίζει και η παπαδοκρατία: σε αυτό που υπάρχουν Ιερά και Όσια, με αντίστοιχους (αυτοδιορισμένους) εξίσου Ιερούς και Όσιους θεματοφύλακες. Το σύστημα σκέψης που έχει ανάγκη από ταμπού, τοτέμ και σαμάνους. a.k.a. “σκοτάδι”. Έχει τόση σημασία αν ο σαμάνος φοράει μπλε ή κόκκινο αρκουδοτόμαρο, ή αν το τοτέμ έχει το σταυρό ή το σφυροδρέπανο; Για τις φυλές ίσως, για τους σαμάνους όχι.

[*] δηλαδή οι αγγλοσάξωνες, φιλελεύθεροι, δυτικοί, ανιστόρητοι, πραγματιστές κλπ.

Το κυρίαρχο δόγμα ανάμεσα στους διανοούμενους θέλει την τέχνη και τη λογιοσύνη να είναι οι “υψηλότερες” πνευματικές δραστηριότητες. Αν και τα επιτεύγματα σε άλλους τομείς αναγνωρίζονται σαν ας πούμε ατομικά, ποτέ δεν κερδίζουν την αίγλη ενός πνευματικού επιτεύγματος όπως η συγγραφή ενός πύρινου άρθρου για κάποιο φλέγον φιλοσοφικό ζήτημα.

Είδατε; Χρησιμοποίησα το επίθετο “πνευματικό”, λες και π.χ. η υλοποίηση μιας 3-tier εφαρμογής δεν είναι πνευματική εργασία υψηλοτάτου επιπέδου (έχει να κάνει αποκλειστικά με ενεργά σύμβολα και απαιτεί γνώσεις που αντιστοιχούν σε μια μεσαίου μεγέθους βιβλιοθήκη). Και ενώ μάλιστα, όπως λέει και η Λήδα,

ακόμη και μίση γραμμή από τον κώδικα του εκτρώματος που ονομάζεται MS-DOS αξίζει (σε δημιουργική δύναμη) πολύ περισσότερο από όσο όλη η λογοτεχνική, ακαδημαϊκή και δημοσιογραφική παραγωγή της μεταπολιτευτικής Ελλάδας

[προσθέτω βέβαια, μια και μου είναι εξαιρετικά δύσκολο να δεχθώ ότι ισχύει κάτι καλό για το M$-DOS: μόνο και μόνο επειδή η λογοτεχνική, ακαδημαϊκή και δημοσιογραφική παραγωγή της μεταπολιτευτικής Ελλάδας τυχαίνει να είναι από τις χειρότερες του κόσμου]

Τα πονήματα της τέχνης και της λογιοσύνης αντιμετωπίζονται εξ ορισμού σαν πολιτισμική κληρονομιά της ανθρωπότητας.
Τα πονήματα της επιστήμης και της μηχανολογίας αντιμετωπίζονται εξ ορισμού σαν οδηγίες για ηλεκτρική κουζίνα.

Η αντιμετώπιση επεκτείνεται και στους δημιουργούς: βλέπεις ένα άρθρο τίγκα στις χοντρομαλακίες για κάποιο κοινωνικό πρόβλημα που υπό ΚΣ απαιτεί 7-8 χρόνια εξειδικευμένες σπουδές πριν τολμήσεις να ανοίξεις το ρημάδι σου να εκφράσεις άποψη, κι από κάτω “τάδε, συγγραφέας”. Ε, 9 στους 10 θα ασχοληθούν πολύ σοβαρά με αυτό που λέει ο συγγραφέας. Ενώ αν έλεγε “τάδε, προγραμματιστής” 9 στους 10 θα νόμιζαν ότι έπεσαν στη στήλη με τα γράμματα των αναγνωστών και θα το προσπέρναγαν (πολύ λανθασμένα για διάφορους γκρούβι λόγους ΙΜΗΟ).

Λέω εγώ τώρα: είναι τυχαίο που η λογιοσύνη είναι ο μόνος κλάδος της ανθρώπινης σκέψης που δέχεται την αυθεντία και η τέχνη ο μόνος κλάδος της ανθρώπινης σκέψης που σε τελική ανάλυση μπορεί να γράψει απολύτως στην πάσαν πατρότητος ελπίδαν του κάθε κριτική; Μήπως το “επιθυμητό” για τη νοοτροπία μας[*] είναι να δεχόμαστε ότι υπάρχουν αυθεντίες και ότι υπάρχουν πνευματικά πονήματα υπεράνω ουσιαστικής κριτικής, και αυτές οι επιθυμίες απλά εκδηλώνονται με το υψηλό[+] στάτους της λογιοσύνης και της τέχνης;

[*] χρησιμοποιώ εισαγωγικά επειδή προφανέστατα προσωποποιώ τη νοοτροπία μας.
[+] να διευκρινίσω ότι αυτό το “υψηλό” στάτους δε αντιστοιχεί (συνήθως) σε χρήμα και ισχύ, αλλά σε σεβασμό και εκτίμηση.

Κούφια λόγια ενός ετοιμοθάνατου κατεστημένου που δικαίως (από τη μεριά του) δυσαρεστείται με το ότι χάνει το μονοπώλιο της αυθεντίας (στη γλώσσα, τις αξίες, την αισθητική, την ενημέρωση, τη διανόηση).

Και δεν είναι βέβαια η πρώτη φορά:

It took the Catholic Church seventy-five years to orchestrate its censorship policies to
accommodate the new technological and political realities. At first, the printing press was
perceived as a useful tool for the church to promulgate its doctrine, and limited steps
were taken to address the transformations. However, as the church began to perceive the
potential and practical threat to its unifying myths and view its undermining constructed
legitimacy, church authorities gradually escalated their intervention and censorship. The
initial regulatory measures were not adequate to contain the spread and influence of
printed books.

In 1479, Pope Sixtus IV authorized the University of Cologne to use ecclesiastical
censures against printers, purchasers, and readers of heretical books. The focus was
directed at suppressing heretical writing (Grendler 1977: 71; Steinberg 1959: 186). In
1487, Pope Innocent III, published a bull that decreed excommunication, fines, and book
burning as a punishment for those dealing with heretical books. In 1501 Pope Alexander
VI issued an additional bull, authorizing universal censorship with the goal of
homogenizing censorship throughout Christendom. By that time the Roman Church was
“shaken to its foundations by the Protestant Reformation, and alarmed at the increasing
power which the secular state arrogated to itself” (Ibid: 186-187). This decree was written
in the traditional form of guidelines, which were general, vague, and not efficient in
preventing the circulation of books disapproved by the Church (Grendler 1977: 71).

In 1515, the Catholic Church, viewing the rapid dissemination of heretical books
and Protestant ideas, which threatened to undermine their authority, reached the
conclusion that more drastic measures should be taken to detain and contain the danger.
At that time it was already clear that “[it was] the Church whose authority and existence
had been assailed and the contest was fought out over creeds and not political platform”
(Putnam 1906: 9). In this year, Pope Leo X issued a bull forbidding the printing of any
book without the Church’s authorization (Febvre and Martin 1976: 244). [*]

Δείτε επίσης τα ωραία που έχει να πει η Ιλουμινάτα Πιγκουίνα (απ’ όπου και η είδηση)

ΥΓ: Πάντως η κ. Αρβελέρ λέει αρκετά σωστά. Food for thought είναι το μεγαλύτερο μέρος της ομιλίας της και σαφέστατα -σε αντίθεση π.χ. με τον μέσο ελληνόφωνο κουλτουριάρη επιφυλλιδογράφο- έχει μια ψιλοϊδέα για (και μια ψιλοεπαφή με) τα φαινόμενα που κριτικάρει και δεν περιορίζεται σε εκθεσάδικου επιπέδου αφορισμούς του τύπου “τι απέγινε εκείνη η εποχή που οι καρδιές των ανθρώπων ήταν πιο κοντά από τις στέγες τους”.

[*] Z Kertcher, AN Margalit, “Technology and Authority in Times of Transformation” (εδώ)

Υπάρχουν δύο κατηγορίες προβλημάτων στην αλγοριθμική πολυπλοκότητα. Η μία είναι τα προβλήματα απόφασης και η άλλη είναι τα προβλήματα βελτιστοποίησης. Η μία κατηγορία δέχεται σαν απάντηση ένα “ναι” ή ένα “όχι”, ενώ η άλλη δέχεται σαν απάντηση μια πλήρη περιγραφή ένος πράγματος (ακριβέστερα [αλλά πολύ φοβάμαι αρκετά πιο μπερδεμένα] τις συντεταγμένες ενός διανύσματος που ελαχιστοποιεί κάποια συνάρτηση σε έναν πολυχώρο).

Τι εννοώ…

Ας πάρουμε μια αγαπημένη φιγούρα από τον ευρύτερο χώρο της πληροφορικής: την Alice. Ας τσιμπήσουμε από το inventory μας δώδεκα χρόνια απόλυτης αγαμίας, μια φιλοσοφική προδιάθεση τα απογεύματα, ένα κινητό με μονάδες για ένα μόνο SMS, έναν κατάλογο με τα τηλέφωνα 11720 διαθέσιμων ανδρών που από διαβολική σύμπτωση ονομάζονται όλοι Bob και ας οπλίσουμε την Alice με αυτά τα τρία πράγματα. Ας ρυθμίσουμε επιπλέον την ώρα της πίστας στις 16:55 και την ημερομηνία στις 17η Ιουλίου. Τέλος ας θέσουμε τη θερμοκρασία στους 45 βαθμούς και ας τοποθετήσουμε την Alice στο κρεβάτι της. Να ‘μαστε λοιπόν: είναι ένα πολύ ζεστό και μοναχικό απόγευμα και η Alice μόλις ξύπνησε από ένα τρομερά ευχάριστο όνειρο που η στοιχειώδης ευπρέπεια και το αγαπητικό ενδιαφέρον του DKTF για τη σωτηρία της ψυχής των αναγνωστών του επιβάλει να μην περιγράψουμε με περισσότερες λεπτομέρειες. Σε πρώτη φάση σαφέστατα ξενερώνει τα καράμαλλα, αλλά επειδή την κάναμε φιλοσοφίνα και όχι τίποτα τρελοπούτανο, αρχίζει και θέτει στον εαυτό της διάφορους προβληματισμούς. Ο πρώτος προβληματισμός είναι “Υπάρχει άραγε και για εμένα κάπου ο Γαλάζιος Πρίγκηπας;”. Ο δεύτερος -αρκετά πιο προσγειωμένος- προβληματισμός είναι “Σε ποιον από τους 11720 Bob αξίζει να στείλω το SMS μου;”.

…ε, το πρώτο είναι πρόβλημα απόφασης ενώ το δεύτερο είναι πρόβλημα βελτιστοποίησης.

Όπως ασφαλώς θα υποψιαστήκατε, τα δύο προβλήματα είναι κατά κάποιον τρόπο ισοδύναμα: ο Γαλάζιος Πρίγκηπας είναι αυτός για τον οποίο αξίζει να ξοδέψεις τις τελευταίες σου μονάδες. Πιο τεχνικά, ένα πρόβλημα βελτιστοποίησης (της γενικής μορφής “να βρεθεί το x που ελαχιστοποιεί την f(x)”) μετατρέπεται εύκολα σε μια ισοδύναμη αλυσίδα προβλημάτων απόφασης (της γενικής μορφής “υπάρχει x τ.ο. f(x) < B;” για διάφορα B).

Η Εξέλιξη λέει ότι κάθε ζωντανός οργανισμός (άρα και εμείς) είναι μια υποψήφια λύση σε ένα ασύλληπτα πολύπλοκο πρόβλημα βελτιστοποίησης (τα υποπροβλήματα του οποίου περιλαμβάνουν π.χ. το “ποιος φαινότυπος αναπαράγεται καλύτερα 100m κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας τρώγοντας πλαγκτόν;”). Κάθε νευρώνας στον εγκέφαλό μας είναι μια μικροσκοπική μηχανή επίλυσης προβλήματος απόφασης: “να πυροβολήσω ή να μην πυροβολήσω;”. Ο ίδιος ο εγκέφαλος σαν νευρωνικό δίκτυο ασχολείται αποκλειστικά με προβλήματα βελτιστοποίησης: “η φάτσα που πλησιάζει περισσότερο αυτό που βλέπουν τώρα τα μάτια μου είναι εκείνη της γιαγιάς μου”. Τέλος, η σκέψη μας (δηλαδή ο εγκέφαλος σε υψηλό επίπεδο) αν και είναι ικανή για βελτιστοποίηση, αισθάνεται πολύ πιο άνετα με τα προβλήματα απόφασης και αυτό προκύπτει από το ότι οι γκομενίτσες που αναρωτιούνται για την ύπαρξη του Γαλάζιου Πρίγκηπα είναι πολύ περισσότερες από τις γκομενίτσες που σκέφτονται τι ακριβώς θέλουν από αυτά που διαθέτουν.

…Μεταφορικά

Αγόρασα έναν τρομερό καναπέ από γνωστή διεθνή αλυσίδα καταστημάτων επίπλων. Είναι πολύ άνετος και στοιχίζει περίπου το 1/3 από έναν παρόμοιο καναπέ οπουδήποτε αλλού. Σύμφωνα με τις οργουελιανές ταμπελίτσες με τις οποίες διακοσμεί το κατάστημά της η αλυσίδα, η διαφορά στην τιμή οφείλεται στο ότι η καφετέριά της δεν απασχολεί άτομο για να μαζεύει τους δίσκους και τα πιατάκια. Εγώ νομίζω πως η διαφορά στην τιμή οφείλεται στο ότι η διεθνής αλυσίδα τα φτιάχνει όλα σε κάτι Ρωσίες και κάτι Μολδαβίες πληρώνοντας τους τεχνίτες τίποτα 10$ τη μέρα, ενώ ταυτόχρονα όσους απασχολεί στα μαγαζιά της (εννοείται: όχι για να κουβαλούν δίσκους) τους έχει με κάτι συμβάσεις part-time-part-arxidia-mou αλλά μπορεί να κάνω και λάθος (η πιθανότητα είναι περίπου 0.000000000032%).

Τέλος πάντων, είμαι πολύ ικανοποιημένος με τον καναπέ μου, όμως ένα μικρό συννεφάκι σκιάζει την ευτυχία μου: όταν ένας καναπές κάνει 300 αντί για 1000 ευρώ και πουλιέται από μια αλυσίδα σε καμιά 50αριά χώρες, το λογικό είναι ότι θα τον αγοράσει τουλάχιστον μισό εκατομμύριο άτομα. Με λίγα λόγια το σαλόνι μου είναι (ως προς το σημαντικότερο στοιχείο του) πανομοιότυπο με πάρα πολλά σαλόνια παγκοσμίως. Δεν υπάρχει η προσωπική νότα και η αίσθηση της μοναδικότητας που θα μου έδινε ένας καναπές των 1000 ευρώ.

Και αυτό είναι ένα γενικό πρόβλημα που οφείλεται πρώτον στον υπερπληθυσμό και δεύτερον στην οικονομική παγκοσμιοποίηση: ό,τι κάνεις, το κάνουν χιλιάδες ή εκατομμύρια άλλοι. Ποτέ ο κόσμος δεν είχε τόση ομοιομορφία (ή τουλάχιστον ποτέ οι ομοιόμορφες ψηφίδες που συνθέτουν το ποικιλόμορφο παγκόσμιο μωσαϊκό δεν ήταν τόσο μεγάλες).

Άλλοι επιλέγουν να δώσουν το προσωπικό τους στίγμα αγοράζοντας έναν καναπέ των 1000 ευρώ. Άλλοι επιλέγουν να δώσουν το προσωπικό τους στίγμα ασπαζόμενοι διάφορες ιδεολογίες που αναπολούν εκείνη την ωραία εποχή που ο Έλληνας είχε διαφορετικό καναπέ (ή τέλος πάντων κιλίμι) από τον Σουηδό (και παραβλέπουν ότι στην ίδια εποχή όλοι οι Έλληνες, σα ρομποτάκια, έκαναν τα ίδια ακριβώς -διαφορετικά από τους Σουηδούς- πράγματα: στάνταρ τυπικό για το γάμο, στάνταρ τυπικό για το θερισμό, στάνταρ τυπικό για την 46η μέρα της ζωής ενός μωρού).

Εγώ επιλέγω να εξοικονομήσω 700 ευρώ και να γιορτάσω το γεγονός αυτό κάνοντας διάφορα ενδιαφέροντα πράγματα στην καναπεδάρα μου. Ας είναι αυτό το προσωπικό μου στίγμα. Και δε με χαλάει να το έχουν και άλλοι: περισσότεροι λογικοί άνθρωποι.

Πάντως ότι τα 700 ευρώ από κάθε καναπέ εξοικονομούνται από την απουσία υπαλλήλου για τους δίσκους και τα πιατικά στην καφετέρια, δεν το τρώω με τίποτα. Είναι τόσο αληθινό, όσο ότι τα αναψυκτικά με ζάχαρη σε ξεδιψάνε.

Όλοι αυτοί οι “”"”"αξιόλογοι”"”"” που σβήνουν ενοχλητικά comments δε θα ήθελαν να έχουν καμία σχέση με ένα τόσο απλοϊκό δείγμα γραφής της μαζικής κουλτούρας.

Αυτός που βομβαρδίζει με τα αεροπλάνα του σπίτια αμάχων είναι τρομοκράτης.

Αυτός που βομβαρδίζει με τις ρουκέτες του σπίτια αμάχων στο όνομα της αντίστασης σε έναν αντίπαλο που έχει αεροπλάνα, εκτός από τρομοκράτης είναι και πολύ μεγάλος μαλάκας.

Λοιπόν στον πυρήνα του ατόμου ζουν τα νετρόνια και τα πρωτόνια, γνωστά με την κοινή ονομασία νουκλεόνια. Πρόκειται για μία εξόχως στριμόκωλη κατάσταση γιατί πραγματικά πολύ λίγα πράγματα σε αυτή τη ζωή είναι μικρότερα από τον πυρήνα του ατόμου. Τα πράγματα γίνονται ακόμα χειρότερα αν σκεφτούμε ότι τα πρωτόνια είναι όλα φορτισμένα θετικά που σημαίνει ότι μεταξύ τους αναπτύσσονται απωστικές ηλεκτρικές δυνάμεις, ανάλογες με το τετράγωνο του πόσο κοντά βρίσκονται, δηλαδή ψιλοτεράστιες.

Για να καταλάβετε λίγο την κατάσταση, φανταστείτε να βρίσκεστε στο ίδιο φέρετρο με ένα άτομο που αντιπαθείτε πάρα πολύ, πασαλειμένο επιπλέον με σκατά και ντυμένο με αγκαθωτά ρούχα (τα αγκάθια προς τα έξω).

(more…)