Αναρωτιέμαι αν η σερβίδα μάνα της όλης υπόθεσης, όταν θρηνούσε, σκεφτόταν Ιστορίες και Ηρωισμούς και Μάρτυρες και Ορθοδοξίες και Πατριαρχεία και DNA και ποιοι είναι αδέρφια της και ποιοι εχθροί της και αρχετυπικά δίπολα και τι θα κάνει η σερβική ψυχή τον 21ο αιώνα άλλα τέτοια Υψηλά Πράγματα.
Ακόμα και αν τα σκεφτόταν αυτά ένα δευτερόλεπτο πριν μάθει ότι το παιδί της σκοτώθηκε, νομίζω πως όταν έμαθε τα νέα, αν ήταν έστω και λίγο άνθρωπος, άλλα πράγματα θα σκεφτηκε. Ας πούμε Έρωτα, Πόνους Γέννας, Το Πρώτο του Γελάκι, “Μαμά φοβάμαι το σκοτάδι”, “εγώ όταν μεγαλώσω θα γίνω…”, “τότε που τον μάλωσα…”.
Απλά, καθημερινά, ταπεινά πράγματα. Όχι Υψηλές Έννοιες.
Στη μαγική σκέψη, πιο ψηλά απ’ όλα βρίσκεται ο Ουρανός.
Στον πραγματικό κόσμο, πιο ψηλά απ’ όλα βρίσκεται η Επιφάνεια.
Μαζί με τα σκατά και τους φελλούς, ας μου επιτραπεί να προσθέσω.
Και είναι ανθρώπινο να το ξεχνάμε. Με τη έννοια πως πρόκειται για τη default συμπεριφορά ακόμα και του έσχατου βλακέντιου. Χρειάζεται κόπος για να μην το ξεχάσεις.
O Lao Tzu, έγραψε:
Κοίτα, δε μπορείς να το δεις - είναι πέρα από τη μορφή
Άκου, δε μπορείς να το ακούσεις - είναι πέρα από τον ήχο
Άδραξε, δε μπορείς να το πιάσεις - είναι απροσπέλαστο
Αυτά τα τρία δεν ορίζονται, αλλά είναι ένα.
…
Το να γνωρίζεις την αρχή των πραγμάτων, είναι η ουσία του Τάο
και αυτό θα έλεγε κανείς ότι τοποθετεί τα Υψηλά Πράγματα στη θέση της Ναυαρχίδας της Σοφίας.
Έγραψε όμως και:
Γιατί πεινάνε οι άνθρωποι;
Γιατί οι άρχοντες τρώνε τα λεφτά των φόρων
Γι’ αυτό πεινάνε οι άνθρωποι
Γιατί επαναστατούν οι άνθρωποι;
Γιατί οι άρχοντες παρεμβαίνουν υπέρ το δέον
Γι’ αυτό επαναστατούν οι άνθρωποι
Γιατί οι άνθρωποι δεν παίρνουν το θάνατο στα σοβαρά;
Γιατί οι άρχοντες απαιτούν πάρα πολλά από τη ζωή
Γι’ αυτό οι άνθρωποι δεν παίρνουν τη ζωή στα σοβαρά
Όντας κανείς αναγκασμένος να υπομείνει τη ζωή, μαθαίνει να μην την κοστολογεί ακριβά.
Διότι “σοφός” δε σημαίνει αναγκαστικά “στην κοσμάρα του“. Ίσα-ίσα.
Ή, όπως είπε και κάποιος που βάζει κάτω εκατό Ράνσιμαν, χίλιους Ζουράρηδες και εκατό χιλιάδες Χριστόδουλους …
(δείτε και αυτό)